Aflevering 6568

Met stijgende verbazing en, ik moet het eerlijk bekennen, met groeiend amusement, heb ik bepaalde commentaren bij het voorstel van wet voor een nieuw wettelijk huwelijksvermogensstelsel gelezen.Tweede Kamer 2002-2003, 28 867. Als eenvoudig 'Belgisch ventje'Epitheton dat mij door een eminente Nederlandse collega tijdens een uiteenzetting werd toebedeeld., dat eerder gewoon is aan de hypocriete Zuiderse stijl waarbij men elkaar enkel achter (of in) de rug afschiet, geniet ik met volle teugen van de vrij directe en soms zelfs op de man gerichte stijl van bepaalde van mijn Nederlandse collega's. Het is duidelijk dat de afschaffing van de algehele gemeenschap van goederen als wettelijk huwelijksvermogensstelsel sommige academici in het diepste van hun ziel raakt. Dat moge verwonderen, niet alleen omdat afstand en kritische onafhankelijkheid ten aanzien van de materie een vrij belangrijk aspect uitmaakt van de levenshouding van een wetenschapper, maar ook omdat deze emotionele crisis blijkbaar enkel deze academici lijkt te treffen.

De minister is in zijn wiek geschoten. Genoemde indruk hield ik over aan het lezen van de Nota n.a.v. het Verslag 'derde tranche vernieuwing huwelijksvermogensrecht' (TK 2003-2004, 28 867 nr. 6). In het Gemeenschapsnummer van het WPNR (2003) 6545 plaatsten Van der Burght , Luijten en Meijer hun bijdrage, waarin zij het ontwerp huwelijksvermogensrecht derde tranche de facto naar de prullenbak verwezen. Zij achtten dit een studeerkamerproject "dat inzicht in de realiteit van het huwelijksvermogensrecht ontbeert". De minister kan hun bijdrage niet anders kwalificeren dan het "particuliere commentaar van enige hoogleraren". Begrijpelijk is dit wel. Schrijvers tamboureren inderdaad louter op eigen geschriften en brengen de discussie daardoor niet verder. De grote kunst van het discussieren is de 'tegenstander' beter te begrijpen dan hij zichzelf begrijpt. Recht is discussie. Laten wij onszelf niet te ernstig nemen.

De Verdragenbank, een databank met gegevens van verdragen waarbij Nederland partij is, is nu beschikbaar op de internet-site van het ministerie van Buitenlandse Zaken (www.minbuza.nl/verdragen).

In deze reactie maak ik eerst een aantal opmerkingen van algemene aard. Vervolgens ga ik op een aantal door Verstappen concreet gemaakte bemerkingen in.

Inleiding

In het themanummer 'Exit algehele gemeenschap van goederen?' wordt wetsvoorstel 28 867 van diverse kanten kritisch belicht. Dat het zelfs samenliep met bijdragen die toevallig tegelijkertijd werden ingezonden, leek een buitenkans te zijn. Ik zat er in mijn bijdrage kennelijk niet ver naast, toen ik aangaf dat de gemoederen in het huwelijksvermogensrecht herhaalde malen oververhit raken en dat dat deze keer ook wel weer zo zal blijken te zijn. Ik werd op mijn wenken bediend met vooral de bijdrage van Van der Brught, Luijten en Meijer. In het hierna volgende worden de kritiekpunten geanalyseerd, ontdaan van alle retoriek, waarna ik deze punten stuk voor stuk zal bespreken. Behalve in nr. 4.1 zal ik niet ingaan op de negatieve en onwelwillende toon van de bijdrage van Van der Burght, Luijten en Meijer waarin de nodige snerende opmerkingen gemaakt worden. Een dergelijke houding draagt niet bij aan de discussie over het huwelijksvermogensrecht. Ik zal me in mijn reactie daar dan ook niet aan bezondigen. Dat neemt niet weg dat ik wel de vinger zal leggen op feitelijke onjuistheden, die ik helaas veel ben tegengekomen. De discussie behoort immers wetenschappelijk zuiver te worden gevoerd.

Het wetsvoorstel met de aanduiding 'aanpassing van de wettelijke gemeenschap van goederen' heeft in de wondere wereld der rechtswetenschappers weinig enthousiasme opgeroepen. In de notariële rechtspraktijk overheerst onverschilligheid. Niet ten onrechte wordt nogal eens de vraag gesteld welke grote praktische noden noopten tot het onderhavige handelend optreden van de wetgever. De minister wekt tot op heden niet de indruk hier en daar te willen afwijken van de ingeslagen weg maar de hoop daarop hoeft niet te worden opgegeven.