Aflevering 6537

1. In juni 2002 verscheen een rapport van de Staatscommissie voor het Internationaal Privaatrecht. In dit rapport doet de Staatscommissie voorstellen voor een zeventiental zogeheten algemene bepalingen. Deze bepalingen zullen, waar zij verband houden met leerstukken die voor – de – deelgebieden van het internationaal privaatrecht van belang zijn, aan de regeling van het bijzonder deel van het conflictenrecht voorafgaan.

Op 1 juni 2002 heeft de Staatscommissie voor het Internationaal Privaatrecht haar rapport inzake de algemene bepalingen uitgebracht.Het rapport is te raadplegen op de website van het ministerie van Justitie: www.justitie.nl Het rapport bevat zeventien algemene bepalingen, elk voorzien van een toelichting. Verder bevat het rapport een inleiding en een uiteenzetting over de afbakening en de opzet van het voorstel. Met dit rapport heeft de Staatscommissie (voorlopig) een laatste bouwsteen geleverd aan het in het begin van de jaren tachtig in nauwe samenwerking met het ministerie van Justitie gestarte IPR-codificatieproject.Zie voor de tot dusverre tot stand gekomen en voorgestelde ipr-regelgeving het Voorontwerp van wet houdende consolidatie van regelgeving betreffende het internationaal privaatrecht (geconsolideerd overzicht van bestaande en voorgestelde wettelijke bepalingen). Stand 1 mei 2001, op de website van het ministerie van Justitie: www.justitie.nl In deze bijdrage worden twee door de Staatscommissie voorgestelde bepalingen besproken: artikel 3 betreffende de voorvraag, een algemeen leerstuk waarover in de doctrine een verscheidenheid van standpunten te vinden is, en artikel 6 betreffende het renvoi, een algemeen leerstuk met rechtstreekse invloed op het verwijzingsresultaat. Volledigheidshalve zij verwezen naar artikel 1 van het voorstel welke bepaling de aandacht vestigt op de internationale regelingen. Deze regel beoogt, kort samengevat, de rechtstoepasser er aan te herinneren dat verdragsregelingen voorrang hebben, evenals de regelingen van de Europese Gemeenschap. De functie van de nationaleZie over deze verschillende bronnen van het ipr het preadvies voor de NVIR, Mededelingen van de NVIR nr. 125 van C.A. Joustra/ M.V. Polak, Internationaal, communautair en nationaal IPR, Asser Press Den Haag, 2002.algemene bepalingen, lees in deze bijdrage van de artikelen 3 en 6, is aldus beperkt.

Enkele kanttekeningen bij art. 15 Algemene Bepalingen Wet Internationaal Privaatrecht zoals opgenomen in het Advies van de Staatscommissie IPR Enkele kanttekeningen bij art. 15 Algemene Bepalingen Wet Internationaal Privaatrecht zoals opgenomen in het Advies van de Staatscommissie IPR

De codificatie van het Nederlandse IPR nadert haar voltooiing. Sedert 1981 wordt hieraan gewerkt door middel van aanbouwwetgeving: diverse wetten over uiteenlopende onderwerpen van IPR zijn inmiddels in het Staatsblad verschenen en in werking getreden. Het ligt in de bedoeling deze afzonderlijke wetten onder te brengen in Boek 10 BW. Een dergelijke codificatie is ondenkbaar zonder een regeling van enige algemene onderwerpen te treffen. Op 1 juni 2002 heeft de Staatscommissie voor het Internationaal Privaatrecht haar eindrapport inzake de Algemene Bepalingen aan de Minister van Justitie aangeboden. In dit advies heeft de Staatscommissie zeventien algemene bepalingen ontworpen. Aan de hand van dit Ontwerp kan een wetsvoorstel worden gemaakt voor Boek 10 BW, waarin het overgrote deel van het Nederlandse commune materiële internationaal privaatrecht, dat wil zeggen het conflictenrecht buiten verdragen of EG-verordeningen, zal worden neergelegd. De redactie heeft gemeend aan het bereiken van deze mijlpaal een themanummer te wijden. Acht auteurs, sommigen vanuit de kring van de Staatscommissie, hebben daaraan hun medewerking verleend. De redactie is hen daarvoor zeer erkentelijk. De tekst van de door de Staatscommissie ontworpen Algemene Bepalingen is als bijlage achterin dit themanummer opgenomen. De redactie spreekt de wens uit dat dit themanummer zal bijdragen aan het verder denken over en dóórdenken van ons IPR, alsmede dat de lezers daarin geïnformeerd worden over de gestage voortgang van de codificatie van het Nederlandse IPR.De redactie

Het is op z’n plaats om kort mijn plek ten opzichte van de Algemene Bepalingen IPR duidelijk te maken. Ik heb niet deelgenomen aan de beraadslagingen van de subcommissie van de Staatscommissie die onder voorzitterschap van Roelvink een grondige en omvangrijke arbeid heeft verricht om tot een voorstel aan het plenum te komen. Aangezien een meerderheid van de Staatscommissie deel uitmaakte van deze subcommissie bleven er maar weinig leden over die nog los stonden van het voorstel. Deze ongecommitteerde leden hadden de taak om krachtig aan het voorontwerp te schudden om te zien of het daartegen bestand zou zijn dan wel hier en daar moest worden aangepast. Deze taak was makkelijk: fris van de lever kon er onbekommerd kritiek geleverd worden. Deze taak was niet voor de poes: het voorontwerp was al zo diepgaand door vele handen en hoofden gegaan, dat er heel wat voor nodig was om deze tot verandering van de al stevig ingeklonken bepalingen te verleiden.

We verwachten in België spoedig een volledig Wetboek van internationaal privaatrecht (WbIPR) in te voeren. De tekst en de toelichting zijn er. De politieke wil om het wetboek in te voeren, was er; voorlopig heeft de ontbinding van het parlement voor de algemene verkiezingen uitstel gebracht – tot er een nieuwe regering zal gevormd zijn.Zie de teksten op de website www.ipr.be en zie J. Erauw en C. Rommelaere, Bronnen van internationaal privaatrecht van, 5e Ed., Kluwer, Mechelen, 2002, p. 276 met het voorstel van wetboek en de memorie. De invoering van het Belgisch wetboek van internationaal privaatrecht past in de wens voor een verbetering van de rechtstoestand van wie binnen België of vanuit België met grensoverschrijdende aangelegenheden werkt en voor wie van buiten af met het recht van ons land te maken krijgt. Ook burgers die hun familierechtelijke toestand willen laten beoordelen krijgen straks een grotere duidelijkheid en rechtszekerheid.

In de Algemene Bepalingen voor een Wet op het Internationaal Privaatrecht zoals deze door de Staatscommissie worden voorgesteld, zijn geen verwijzingen opgenomen naar regels van IPR die voortvloeien uit voor Nederland bindende verdragen en communautaire regelingen.Art. 1 Algemene Bepalingen, alsmede Rapport van de Staatscommissie IPR,p. 4. Zie hierover de bijdrage van prof. mr. dr. P. Vlas in dit themanummer.

Gecombineerde Commissie Vennootschapsrecht van de Nederlandse Orde van Advocaten en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie Rapport over wetsvoorstel 28746, personenvennootschappen

Artikel 1 – Internationale regelingen

Bij KB de dato 27 mei 2003 zijn benoemd tot

Dat de WPNR-redactie mij heeft uitgenodigd een bijdrage aan dit themanummer te leveren getuigt van een groot vertrouwen in mijn wetenschappelijke integriteit. Niet alleen ben ik een verklaard tegenstander van de codificatie van het Nederlandse internationaal privaatrechtVgl. mijn oratie, Vast en zeker? De betrekkelijke waarde van een ipr-codificatie, Deventer, 1988, Zie voorts de preadviezen die M.V. Polak en ik schreven voor de jaarvergadering van de Nederlandse Vereniging voor Internationaal Recht in 1990, Naar een gecodificeerd internationaal privaatrecht (!/?), Mededelingen NVIR nr. 101. Het uitroepteken was van Polak, het vraagteken van mij., maar bovendien heeft de Staatscommissie een regel voorgesteld die de toepassing van een door mij verdedigde theorie uitdrukkelijk verbiedt.Art. 2 verlangt uitdrukkelijk dat de rechter de conflictregel en het daardoor eventueel aangewezen buitenlandse recht ambtshalve toepast. De leer van het facultatieve conflictenrecht rechtvaardigt toepassing van de lex fori in alle gevallen waarin geen van beide partijen zich beroept op de toepasselijkheid van buitenlands recht. Het is dus maar goed dat de redactie mij niet gevraagd heeft om commentaarIk kan de verleiding niet weerstaan er één opmerking over te maken. In de toelichting op art. 2 wordt tot vervelens toe herhaald dat conflictregels en buitenlands recht volgens de heersende leer ambtshalve moeten worden toegepast en dat deze leer in overeenstemming is met art. 25 Rv. Het facultatieve IPR staat daarmee op gespannen voet, reden waarom die aanpak moet worden verworpen, aldus de Staatscommissie. Dat lijkt mij een petitio principii op grond waarvan ieder nieuw idee geblokkeerd kan worden. Maar afgezien daarvan: is de leer van het facultatieve IPR nu wel of niet in strijd met art. 25 Rv? Zo nee, stond dan de ‘heersende leer’ niet op gespannen voet met de wettelijke regel? Zo ja, waarom is er dan eigenlijk behoefte aan een regel als die van art. 2? Waar is de Staatscommissie bang voor? Meer zeg ik er niet over. te leveren op artikel 2, want ik moet toegeven dat het mij dan meer moeite had gekost om objectief te blijven dan in een beschouwing over het onderwerp dat mij nu is toebedeeld: uitzonderingen op het verwijzingsprocédé en correctieven op het verwijzingsresultaat, zoals neergelegd in de artikelen 8 tot en met 12.